tiếp về sau xin mời, quý thầy cô cùng những bạn học viên tìm hiểu thêm tài liệu Soạn văn lớp 9: Tổng kết phần Tập làm văn đã được Download.vn đăng tải tiếp về sau.

Tài liệu này sẽ gồm 2 phần đúng là: soạn văn đầy đủ và soạn văn ngắn gọn. Tài liệu này, đã được đội ngũ chúng tôi biên soạn theo sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 tập 2. Mời toàn bộ những bạn cùng tìm hiểu thêm.

Soạn văn 9: Tổng kết phần Tập làm văn

  • Soạn văn Tổng kết phần Tập làm văn đầy đủ
    • I. những kiểu văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn THCS
    • II. Phần Tập làm văn trong chương trình Ngữ văn THCS
    • III. những kiểu văn bản trọng tâm
  • Soạn văn Tổng kết phần Tập làm văn ngắn gọn
    • I. những kiểu văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn THCS
    • II. Phần Tập làm văn trong chương trình Ngữ văn THCS
    • III. những kiểu văn bản trọng tâm

Soạn văn Tổng kết phần Tập làm văn đầy đủ

I. những kiểu văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn THCS

Đọc bảng tổng kết sau(trang 169, 170 SGK Ngữ văn 9 tập 2) và reply những câu hỏi nêu ở dưới.

1. Hãy cho biết sự không giống nhau của những kiểu văn bản trên. (Gợi ý: tự sự khác mô tả thế nào? Thuyết minh khác tự sự và mô tả thế nào? Văn bản biểu cảm khác văn bản thuyết minh ở đâu? Văn bản nghị luận khác văn bản điều hành ở những điểm nào? Hãy nêu những phương thức diễn tả cơ bản của mỗi kiểu để làm sáng tỏ những câu hỏi trên.)

reply:

Sự không giống nhau giữa những văn bản

– Tự sự khác mô tả:

+ Tự sự là trình diễn lại sự việc có nguyên nhân, diễn biến, kết quả để mang một ý nghĩa sâu sắc nào đó

+ mô tả là tái hiện những tính chất, thuộc tính sự vật, hiện tượng để mọi người hoàn toàn có thể dung được sự vật, hiện tượng được nhắc đến.

– Thuyết minh khác tự sự và mô tả ở chỗ thuyết minh trình diễn thuộc tính, cấu trúc, nguyên nhân, kết quả, tính có ích hoặc có hại của sự vật, hiện tượng để mọi người có kỹ năng khách quan về sự vật hay hiện tượng đó.

– Văn bản biểu cảm khác văn bản thuyết minh: Biểu cảm lại bộc lộ trực tiếp hoặc gián tiếp tình cảm, cảm xúc của con người đối với con người, thiên nhiên, xã hội, sự vật.

– Văn bản nghị luận khác văn bản điều hành:

+ trình diễn tư tưởng, quan điểm đối với tự nhiên, xã hội, con người và tác phẩm văn học bằng những luận điểm, luận cứ và cách lập luận.

+ trình diễn theo mẫu chung và phụ trách pháp lý về những ý kiến, nguyện vọng của cá nhân, tập thể đối với cơ quan quản lý; hay người lại, bày tỏ yêu cầu, quyết định của người có thẩm quyền đối với người có trách nhiệm thực thi, hoặc thỏa thuận giữa công dân với nhau về lợi ích và nghĩa vụ.

2. những kiểu văn bản trên có thay thế cho nhau được không? Tại sao?

reply:

những văn bản trôn không thay thế cho nhau được. Vì mỗi kiểu văn bản đều có phương thức diễn tả riêng, hình thức thể hiện không giống nhau, mục đích không giống nhau, những yếu tố cấu thành văn bản không giống nhau.

3. những phương thức diễn tả trên hoàn toàn có thể được phối hợp với nhau trong một văn bản cụ thể hay không? Vì sao? Nêu một ví dụ để minh họa.

reply:

Trong văn bản cụ thể, những phương thức diễn tả hoàn toàn có thể phối hợp với nhau để tạo ra tác dụng giao tiếp cao nhất. Sự phối hợp sẽ phát huy được thế mạnh của từng phương thức trong những mục đích, nội dung cụ thể.

4. Từ phần tổng kết trên, hãy cho biết kiểu văn bản và hình thức thể hiện, thể loại tác phẩm văn học có gì giống và không giống nhau.

a. Hãy kể tên những thể loại văn học đã học, ghi lên bảng.

b. Mỗi thể loại ấy đã sử dụng những phương thức diễn tả nào?

c. Tác phẩm văn học như thơ, truyện, kịch có khi nào sử dụng yếu tố nghị luận không? Cho ví dụ và cho biết yếu tố nghị luận đó có đặc trưng gì.

reply:

a.

– Tự sự sử dụng phương thức diễn tả là trải qua những sự kiện, biến cố và hành vi của con người làm cho tác phẩm trở thành một mẩu truyện có ý nghĩa sâu sắc trải qua lời người kể chuyện.

– Trữ tình sử dụng phương thức diễn tả là cảm xúc trữ tình và phương thức biểu cảm của ngôn ngữ.

– Kịch sử dụng phương thức diễn tả là ngôn ngữ trực tiếp (đối thoại, độc thoại) và hành động của nhân vật mà không qua lời người kể chuyện.

b. Mỗi thể loại riêng có một phương thức diễn tả nhất định, tương thích với đặc trưng.

Ví dụ :

  • Truyện ngắn => Phương thức diễn tả là tự sự ( kể lại những sự việc)…
  • Thơ =>Phương thức chủ yếu là biểu cảm.
  • Tuy nhiên, trong những thể loại ấy, hoàn toàn có thể phối hợp những phương thức diễn tả không giống nhau để tăng tác dụng.

c. Tác phẩm văn học như thơ, truyện, kịch đôi khi cũng đều có sử dụng những yếu tố nghị luận, chẳng hạn như bốn câu thơ của Tố Hữu:

  • Nếu là con chim, chiếc lá
  • Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh
  • Lẽ nào vay mà không tồn tại trả
  • Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình?
  • Yếu tố nghị luận làm cho thơ thêm phần sâu sắc, giàu tính triết lý, gợi cho người đọc suy tư…

5. Kiểu văn bản tự sự và thể loại văn học tự sự không giống nhau thế nào? Tính nghệ thuật trong tác phẩm văn học tự sự thể hiện ở những điểm nào?

reply:

* Giống : Yếu tố tự sự ( kể chuyện) giữ vai trò chủ đạo.

* Khác :

– Văn bản tự sự :

+ Phương thức diễn tả chính: trình diễn những sự việc.

+ Tính nghệ thuật : thể hiện qua cốt truyện – nhân vật – sự việc – kết cấu.

– Thể loại tự sự : Đa dạng (Truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch…)

6. Kiểu văn bản biểu cảm và thể loại văn học trữ tình giống và không giống nhau ở những điểm nào? Nêu đặc trưng của thể loại văn học trữ tình. Cho ví dụ minh họa.

reply:

Kiểu văn bản biểu cảm và thể loại văn học trữ tình không giống nhau ở chỗ: kiểu văn bản biểu cảm không chỉ có dùng cho văn bản nghệ thuật mà còn dùng trong rất nhiều tình huống và những loại văn bản khác.

Còn thể loại trữ tình là thể loại văn học nhằm phân biệt với những thể loại tự sự và kịch.

7. Tác phẩm nghị luận có cần những yếu tố thuyết minh, mô tả, tự sự không? Cần ở mức độ nào, vì sao?

reply:

Tác phẩm nghị luận có cần yếu tố mô tả, tự sự, thuyết minh. Sử dụng thuyết minh, mô tả, tự sự trong văn bản nghị luận. những yếu tố này giúp cho việc triển khai, thuyết phục luận điểm.

II. Phần Tập làm văn trong chương trình Ngữ văn THCS

1. Phần Văn và Tập làm văn có mối quan hệ với nhau thế nào? Hãy nêu ví dụ cho thấy mối quan hệ đó trong chương trình đã học.

reply:

Phần Đọc hiểu văn bản và phần Tập làm văn có môi quan hệ với nhau. Việc đọc hiểu văn bản là phần cung ứng văn bản tiêu biểu cho học viên về loại văn bản học ở Tập làm văn. Học cách làm văn bản trong Tập làm văn giúp cho học viên nắm vững hơn cấu trúc, đặc trưng của phương thức diễn tả có trong văn bản ở phần Đọc hiểu văn bản.

Ví dụ : Trong chương trình học, có những sự phối hợp như : yêu cầu viết 1 bài văn nghị luận, biểu cảm, tự sự…về một vấn đề, sự vật, sự việc nào đó. học viên hoàn toàn có thể căn cứ vào cách thức xây dựng luận điểm, cách viết, cách sáng tạo…để tổ chức ý bài văn của tớ.

2. Phần Tiếng việt có quan hệ thế nào với phần Văn và phần Tập làm văn? Nêu ví dụ minh chứng.

reply:

Những nội dung của phần Tiếng Việt có liên quan mật thiết với phần văn và Tập làm văn. Cần nắm chắc những kỹ năng và vận dụng được những kỹ năng về từ ngữ, câu, đoạn để khai thác nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ trong những văn bản cũng như để viết, nói cho tốt.

3. những phương thức diễn tả: mô tả, tự sự, nghị luận, biểu cảm, thuyết minh có ý nghĩa sâu sắc thế nào đối với việc rèn luyện kĩ năng làm văn?

reply:

những thao tác mô tả, tự sự, nghị luận, biểu cảm, thuyết minh có ý nghĩa sâu sắc rất quan trọng nhằm chuẩn bị cho việc làm những bài văn vì những em phải dùng những thao tác ấy để tạo lập văn bản tức là làm một bài văn.

III. những kiểu văn bản trọng tâm

1. Văn bản thuyết minh

a. Văn bản thuyết minh có đích diễn tả là gì?

b. Muốn làm được văn bản thuyết minh, trước hết cần chuẩn bị những gì?

c. Hãy cho biết những phương pháp thường dùng trong văn bản thuyết minh.

d. Ngôn ngữ của văn bản thuyết minh có đặc trưng gì?

reply:

a. Mục đích diễn tả: Văn bản thuyết minh đem lại những kỹ năng khách quan và thái độ đúng đắn đối với sự vật, hiện tượng được nhắc tới.

b. Muốn làm được văn bản thuyết minh trước hết cần chuẩn bị những kỹ năng về thể loại, phương thức diễn tả và đặc biệt là hiểu biết chính xác và bao trùm toàn bộ sự vật, hiện tượng được thuyết minh.

c. Phương pháp thường dùng: phương pháp chủ đạo là thuyết minh, bên cạnh đó là mô tả, tự sự, biểu cảm và hoàn toàn có thể là nghị luận.

d. Ngôn ngữ văn bản thuyết minh phải chính xác, khách quan, chi tiết và dễ hiểu.

2. Văn bản tự sự

a. Văn bản tự sự có đích diễn tả là gì?

b. Nêu những yếu tố tạo thành văn bản tự sự.

c. Vì sao văn bản tự sự thường phối hợp với những yếu tố mô tả, nghị luận, biểu cảm? Hãy cho biết tác dụng của những yếu tố đó đối với văn bản tự sự.

d. Ngôn ngữ trong văn bản tự sự có đặc trưng gì?

reply:

a. Văn bản tự sự có mục đích diễn tả là kể một mẩu truyện theo một trình tự nào đó.

b. những yếu tố tạo thành văn bản tự sự là sự việc, nhân vật, tình huống, hành động, lời kể, kết cục.

c. Văn bản tự sự thường sử dụng phối hợp những yếu tố mô tả, nghị luận và biểu cảm nhằm mục đích làm cho mẩu truyện sinh động và hấp dẫn hơn.

Khi kể chuyện, người kể nhằm reply làm rõ câu hỏi mẩu truyện ấy, nhân vật ấy, hành động ấy ra sao… thì cần phải ghi nhận mô tả.

Khi kể chuyện, muôn mẩu truyện thêm phần sâu sắc, giàu tính triết lý gợi cho người nghe, người đọc suy tư, người kể phải dùng thêm yếu tố nghị luận.

Khi kể chuyện, người kể cần thể hiện thái độ và tình cảm của tớ đối với sự việc, nhân vật nên phải ghi nhận dùng thêm những yếu tố biểu cảm.

d. Ngôn ngữ trong văn bản tự sự thường sử dụng nhiều từ chỉ hành động, từ giới thiệu, từ chỉ thời gian, không gian và tính từ để người đọc hình dung được đối tượng nhân vật, sự việc một cách sinh động.

3. Văn bản nghị luận

a. Văn bản nghị luận có đích diễn tả là gì?

b. Văn bản nghị luận do những yếu tố nào tạo thành?

c. Nêu yêu cầu đối với luận điểm, luận cứ và lập luận.

d. Nêu dàn bài chung của bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống hoặc một vấn đề tư tưởng, đạo lí.

e. Nêu dàn bài chung của bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) hoặc về một bài thơ, đoạn thơ.

reply:

a. Mục đích diễn tả của văn nghị luận là nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó nhằm thuyết phục họ tin theo cái đúng, cái tốt, từ bỏ cái sai, cái xấu.

b. Văn bản nghị luận do những yếu tố: luận điểm, luận cứ và lập luận tạo thành.

c. những luận điểm, luận cứ phải rõ ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục, lập luận cần chặt chẽ.

d. Dàn bài chung của bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống hoặc một vấn đề tư tưởng đạo lí.

+ Mở bài: giới thiệu tư tưởng, đạo lí cần bàn luận

+ Thân bài: giải thích minh chứng tư tưởng, đạo lí đang được bàn đến.

Đánh giá, nhận xét tư tưởng, đạo lí đó trong bối cảnh cuộc sống riêng, chung.

+ Kết bài: tổng kết, nêu nhận thức mới, đưa ra lời khuyên.

e. Dàn bài chung của bài nghị luận tác phẩm văn học

+ Mở bài: giới thiệu nhân vật được phân tích và nêu ý kiến đánh giá.

+ Thân bài: phân tích minh chứng những luận điểm về nhân vật bằng những luận cứ cụ thể, chính xác và sinh động trong tác phẩm.

+ Kết bài: khái quát, khẳng định những luận điểm, rút ra bài học, ý nghĩa sâu sắc từ nhân vật được nghị luận.

Soạn văn Tổng kết phần Tập làm văn ngắn gọn

I. những kiểu văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn THCS

Câu 1 (trang 170 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

– Tự sự và mô tả:

– Thuyết minh khác tự sự và mô tả:

– Biểu cảm khác thuyết minh:

– Nghị luận khác điều hành:

Câu 2 (trang 170 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

Mỗi kiểu văn bản tương thích với mục đích riêng, với thế mạnh riêng, tương thích với những hoàn cảnh giao tiếp không giống nhau. Vì thế, không thể thay thế những kiểu văn bản cho nhau.

Câu 3 (trang 170 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

những phương thức diễn tả thường phối hợp với nhau trong một văn bản cụ thể để làm sáng tỏ đặc trưng của đối tượng được nói tới trong những loại văn bản.

Câu 4 (trang 170 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

a. những thể loại văn học đã học: thơ, truyện dài, ký, tiểu thuyết chương hồi, truyện ngắn, ca dao, dân ca, câu đố, phóng sự…

b. Mỗi thể loại riêng có một phương thức diễn tả nhất định, tương thích với đặc trưng

VD:

  • Truyện ngắn có phương thức diễn tả là tự sự
  • Thơ có phương thức chủ yếu là biểu cảm
  • Tuy nhiên trong những thể loại ấy, hoàn toàn có thể phối hợp những phương thức diễn tả không giống nhau để tăng tác dụng.

c. trong những tác phẩm như thơ, truyện, kịch, hoàn toàn có thể sử dụng yếu tố nghị luận.

VD: Trong đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán, Nguyễn Du vận dụng phương thức nghị luận qua lời lập luận gỡ tội của Hoạn Thư:

  • Là đàn bà nên ghen tuông là chuyện bình thường
  • Hoạn Thư cũng đối xử tốt với Kiều, khi Kiều trốn cũng không đuổi theo
  • Hoạn Thư và Kiều chung anh xã => đều là nạn nhân cơ chế đa thê.
  • Hoạn Thư lỡ gây đau khổ cho Kiều, giờ chỉ biết trông chờ vào sự khoan dung của nàng

=> lập luận chặt chẽ, logic, hợp lý hợp tình khiến Kiều không thể xử phạt.

* Trong văn tự sự, yếu tố nghị luận là yếu tố phụ, mục đích sử dụng là làm cho đoạn văn thơ thêm sâu sắc. Yếu tố này được sử dụng khi người viết muốn người nghe suy nghĩ về một vấn đề nào đó, thường được diễn đạt bằng hình thức lập luận, làm mẩu truyện tăng phần triết lí.

Câu 5 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

* Giống nhau:

những kiểu văn bản và những thể loại văn học hoàn toàn có thể dùng chung một phương thức diễn tả nào đó.

* không giống nhau:

  • Kiểu văn bản là cơ sở của thể loại văn học, thể loại văn học là “môi trường” cho kiểu văn bản xuất hiện.
  • Thể loại văn học đòi hỏi phải có cốt truyện, kiểu văn bản tự sự thì không.

Câu 6 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

Kiểu văn biểu cảm và thể loại văn học trữ tình:

– Giống: yếu tố cảm xúc, tình cảm giữ vai trò chủ đạo.

– Khác:

+ Văn bản biểu cảm: Bày tỏ cảm xúc về một đối tượng (văn xuôi)

+ Tác phẩm trữ tình: đời sống cảm xúc của chủ thể trải qua hình tượng nghệ thuật (thơ).

đặc trưng của thể loại văn học trữ tình:

– Bộc lộ cảm xúc một cách trực tiếp trải qua nhân vật trữ tình.

– Tác phẩm trữ tình thường ngắn gọn, lời văn tràn đầy tính biểu cảm.

Câu 7 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

Tác phẩm nghị luận vẫn cần những yếu tố thuyết minh, mô tả, tự sự với mục đích làm cho bài nghị luận thêm cụ thể và sinh động, không chỉ có tác động đến lí trí người đọc mà còn lay động cả tình cảm người đọc.

II. Phần Tập làm văn trong chương trình Ngữ văn THCS

Câu 1 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

Phần Văn và tập làm văn có mối quan hệ mật thiết với nhau. Nắm vững những kỹ năng, kĩ năng của phần Tập làm văn thì mới có khả năng đọc – hiểu tốt và ngược lại. những văn bản (hoặc đoạn trích) trong phần Văn là những thể hiện cụ thể, sinh động của những kiểu văn bản và phương thức diễn tả.

Câu 2 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

Tiếng Việt góp phần vào việc học tốt Đọc hiểu văn bản và Tập làm văn Vì Tiếng Việt do học viên nắm được những quy tắc dùng từ, đặt câu, hội thoại… Cũng từ đó giúp những em có cơ sở thấy được cái hay nét đẹp của cách diễn đạt trong những bài văn phần đọc hiểu văn bản. Cũng nhờ nắm được quy tắc dùng từ, đặt câu, những hình thức hội thoại nên những em tập làm văn tác dụng hơn.

Câu 3 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

ý nghĩa sâu sắc những phương thức diễn tả:

  • Phương thức mô tả, tự sự giúp làm những bài văn về tự sự, mô tả hay, sinh động, hấp dẫn
  • Yếu tố nghị luận, thuyết minh: giúp tư duy logic, thuyết phục về một vấn đề
  • Biểu cảm: giúp có cảm xúc sâu sắc, chân thực hơn khi làm văn.

III. những kiểu văn bản trọng tâm

Câu 1 (trang 171 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

a. Văn bản thuyết minh có mục đích diễn tả là trình diễn đúng khách quan những đặc trưng tiêu biểu của đối tượng.

b. Muốn làm được văn bản thuyết minh trước hết phải cần chuẩn bị quan sát tìm hiểu kỹ lưỡng, chính xác đối tượng, tìm cách trình diễn theo thứ tự thích hợp sao cho người đọc dễ hiểu.

c. những phương pháp thường dùng trong văn bản thuyết minh là: nêu định nghĩa, giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh, phân tích, phân loại…

d. Ngôn ngữ của văn bản thuyết minh phải chính xác, cổ động, chặt chẽ và sinh động.

Câu 2 (trang 172 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

a. Mục đích diễn tả: thể hiện con người, quy luật đời sống, bày tỏ tình cảm, thái độ.

b. những yếu tố tạo thành văn bản tự sự: người tự sự, nhân vật, sự việc (sự kiện) có mối quan hệ nhân quả dẫn đến kết cục, biểu lộ ý nghĩa sâu sắc.

c. Trong một văn bản tự sự, phương thức chủ yếu là tự sự. Tuy nhiên không thể sử dụng mỗi phương thức tự sự xuyên suốt mẩu truyện vì như vậy rất nhàm chán. Và sự vật, hiện tượng đó không thể hiện lên trước mắt người đọc hay thái độ, tư tưởng, tình cảm cảm không được bộc lộ. Cho nên bên cạnh tự sự, thường có phương thức mô tả và biểu cảm để mẩu truyện trở thành hấp dẫn, chân thực, và sinh động hơn.

d. Ngôn ngữ trong văn bản tự sự: mang tính chân thực, bộc lộ tư tưởng thái độ của tác giả.

Câu 3 (trang 172 sgk Ngữ văn lớp 9 tập 2)

a. Mục đích diễn tả của văn nghị luận là nhằm xác lập cho người đọc, người nghe, một tư tưởng, quan điểm nào đó nhằm thuyết phục họ tin theo cái đúng, cái tốt, từ bỏ cái sai, cái xấu.

b. Văn bản nghị luận do những yếu tố: luận điểm, luận cứ và lập luận tạo thành.

c. những luận điểm, luận cứ phải rõ ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục, lập luận cần chặt chẽ.

d. Dàn bài chung của bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống hoặc một vấn đề tư tưởng đạo lí.

+ Mở bài: giới thiệu tư tưởng, đạo lí cần bàn luận

+ Thân bài: giải thích minh chứng tư tưởng, đạo lí đang được bàn đến.

Đánh giá, nhận xét tư tưởng, đạo lí đó trong bối cảnh cuộc sống riêng, chung.

+ Kết bài: tổng kết, nêu nhận thức mới, đưa ra lời khuyên.

e. Dàn bài chung của bài nghị luận tác phẩm văn học

+ Mở bài: giới thiệu nhân vật được phân tích và nêu ý kiến đánh giá.

+ Thân bài: phân tích minh chứng những luận điểm về nhân vật bằng những luận cứ cụ thể, chính xác và sinh động trong tác phẩm.

+ Kết bài: khái quát, khẳng định những luận điểm, rút ra bài học, ý nghĩa sâu sắc từ nhân vật được nghị luận.

Có thể bạn quan tâm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *