Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu là tác phẩm được giới thiệu đến học viên trong chương trình Ngữ văn lớp 7. Download.vn muốn cung ứng tài liệu Soạn văn 7: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu. Mời bạn đọc xem thêm dưới đây.

Soạn văn 7: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

  • Tác phẩm Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
  • Soạn văn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu chi tiết
    • I. Tác giả
    • II. Tác phẩm
    • III. Đọc – hiểu văn bản
  • Soạn văn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu ngắn gọn
    • I. reply câu hỏi
    • II. Luyện tập

Tác phẩm Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

Do sức ép của công luận ở Pháp và ở Đông Dương, ông Va-ren đã nửa chính thức hứa sẽ chăm sóc vụ Phan Bội Châu. Ông hứa thế; giả thử cứ cho rằng một vị Toàn quyền Đông Dương và lại biết giữ lời hứa đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn được phép tự hỏi liệu quan Toàn quyền Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao.

Trước hết, ngài chỉ muốn chăm sóc đến khi nào yên vị thật xong xuôi ở bên ấy đã.

Nhưng ngài lại chỉ vừa mới xuống tàu, mà hành trình từ Mác-xây đến thành phố sài thành kéo chừng bốn tuần lễ cơ. Như vậy có tức là trong bốn tuần lễ đó, Phan Bội Châu vẫn bị giam trong tù.

[…] Nhưng chúng ta hãy theo dõi, theo dõi bằng đôi cánh của trí tưởng tượng, những trò lố chính thức của ông Va-ren. Hãy theo ông ta đến tận Hà Thành, tận cổng nhà lao chính, tận xà lim, nơi người đồng bào tôn kính của chúng ta đang rên xiết.

Ôi thật là một tấn kịch! Ôi thật là một cuộc chạm trán! Con người đã phản bội giai cấp vô sản Pháp, tên chính khách đã bị đồng bọn đuổi ra khỏi tập đoàn lớn, kẻ đã ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ niềm tin, ruồng bỏ giai cấp mình, lúc này mặt đối mặt với người kia, con người đã hy sinh cả gia đình và của cải để xa lánh khỏi thấy mặt bọn cướp nước mình, sống xa lìa quê nhà, luôn luôn bị lũ này săn đuổi, bị chúng nhử vào muôn nghìn cạm bẫy, bị chúng kết án xử tử vắng mặt và giờ đây đang bị, vẫn chúng, đeo gông lên vai đày đoạ trong nhà giam, ngày đêm bị bóng dáng của máy chém như một bóng ma ám kề bên cổ.

Giữa kẻ phản bội nhục nhã và bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập, được hai mươi triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng, giữa hai con người đó xảy ra chuyện gì đây?

– Tôi đem tự do đến cho ông đây! – Va-ren tuyên bố vậy, tay phải giơ ra bắt tay Phan Bội Châu, còn tay trái thì nâng cái gông to kệch đang siết chặt Phan Bội Châu trong nhà tù ảm đạm.

“Nhưng, có đi phải có lại, tôi yêu cầu ông lấy danh dự hứa với tôi là sẽ trung thành với nước Pháp, hãy cộng tác, hãy hợp lực với nước Pháp để tiến hành ở Đông Dương một sự nghiệp khai hoá và công lý.

“Ông Phan Bội Châu, tôi biết rõ tâm hồn cao thượng và cuộc đời đầy hy sinh, nhiều nguy nan của ông, và chính tôi, tôi xin là người thứ nhất, với tư cách Toàn quyền Đông Dương, được bày tỏ tấm lòng rất mực quý trọng ông. Song những ý tưởng hào hiệp nhất phải chăng lúc nào lúc nào cũng hay nhất? Phải chăng lúc nào cũng triển khai được? thương ôi, không đâu, ông ạ! Vả lại, trời ơi! Tại sao chúng ta lại cứ cố chấp cãi lộn nhau mãi thế này, trong lúc ông và tôi, tay nắm chặt tay, chúng ta cũng hoàn toàn có thể cùng nhau làm được biết bao công việc đẹp đẽ cho xứ Đông Dương này? chúng ta cũng hoàn toàn có thể cùng nhau làm cho nước ông trở thành một vương quốc tân tiến lớn, một xứ tự trị, một nước Pháp ở châu Á!

“Ô! Ông nghe tôi, ông Phan Bội Châu này! Ông hãy để mặc đấy những ý nghĩ phục thù của ông, hãy từ bỏ đi những mưu đồ xưa cũ, và, thôi, chớ tìm cách xúi giục đồng bào ông nổi lên chống lại chúng tôi nữa; trái lại, ông hãy bảo họ cộng tác với người Pháp, và, làm như vậy là ông sẽ được toàn bộ, được cho vương quốc ông, được cho bản thân ông!

“Về chuyện này, tôi hoàn toàn có thể kể cho ông nghe gương của một trong những trợ thủ cũ của ông, là ông Nguyễn Bá Trác; ông biết đấy, ông này đã biết điều rồi và hiện nay thì đã đứng về phía chúng tôi. Nhưng nếu gương của người đồng bào ông, ông cho là vẫn chưa đủ, thì tôi xin kể gương đồng bào của chính tôi cho ông nghe, gương những bạn học của tôi từ hồi còn nhỏ, những chiến hữu của tôi, Guy-xta-vơ, A-lếch-xăng, A-ri-xtít, An-be, Pôn và Lê-ông. Những vị ấy, ngày nay lừng danh cả, đều đã lần lượt đốt cháy những cái mà mình đã tôn thờ và đang tôn thờ những cái mà mình đã đốt cháy. Như vậy những vị ấy có sao không? Chẳng sao cả. Nền dân chủ của chúng tôi, nhờ Chúa! Rất là tốt! Thật thế, nền dân chủ hào hùng của nước Pháp, mà hôm nay tôi được vinh hạnh thay mặt giữa những ông, khoan dung với những người, như tôi, đã đoạn tuyệt với những lầm lạc của tuổi trẻ.

“Nhưng sao thế, ông hãy nhìn tôi đây này, ông Phan Bội Châu! Trước tôi là đảng viên Xã hội ấy, và giờ đây thì tôi làm Toàn quyền…!”.

Ừ thì Phan Bội Châu nhìn Va-ren. Nhưng, lạ vẫn chưa! Những lời nói của Va-ren hình như lọt vào tai (Phan) Bội Châu chẳng khác gì “nước đổ lá khoai”, và cái im lặng dửng dưng của (Phan) Bội Châu suốt buổi gặp gỡ hình như làm cho Va-ren sửng sốt cả người.

Không phải vì một bên nói tiếng Nam, một bên nói tiếng Tây: đã có một viên quan ở đấy làm thông ngôn cơ mà. Nhưng cứ xét binh tình, thì đó chỉ là vì (Phan) Bội Châu không hiểu Va-ren cũng như Va-ren không hiểu (Phan) Bội Châu.

Cuộc gặp gỡ chấm hết ở đấy, hay ít ra là không ai biết được gì hơn nữa. Chỉ có anh lính dõng An Nam bồng súng chào ở cửa ngục là cứ nói rằng, nhìn qua chấn song, có thấy một sự thay đổi nhẹ trên nét mặt người tù lừng tiếng. Anh quả quyết – cái chàng trai ranh mãnh đó – rằng có thấy đôi ngọn râu mép người tù nhếch lên một chút rồi hạ xuống ngay, và cái đó chỉ ra mắt có một lần thôi.

Nếu quả thật thế, thì hoàn toàn có thể là lúc ấy (Phan) Bội Châu có mỉm cười, mỉm cười một cách kín đáo, vô hình và im lặng, như cánh ruồi lướt qua vậy.

Soạn văn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu chi tiết

I. Tác giả

– Nguyễn Ái Quốc (1890 – 1969) là tên thường gọi của chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ hoạt động trước cách mạng 1945.

– Nguyễn Ái Quốc có tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung. Quê ở huyện Nam Đàn, tỉnh tỉnh Nghệ An.

– Gia đình: Thân phụ là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc – một nhà Nho yêu nước có tư tưởng tiến bộ có tác động lớn đến tư tưởng của Người. Thân mẫu của Người là bà Hoàng Thị Loan.

– Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người đã sử dụng nhiều tên thường gọi không giống nhau: Nguyễn Tất Thành, Văn Ba, Nguyễn Ái Quốc… Tên “Nguyễn Ái Quốc” được sử dụng lần thứ nhất trong hoàn cảnh: Ngày 18 tháng 6 năm 1919, thay mặt “Hội những người An Nam yêu nước”, Nguyễn Tất Thành đã mang tới Hội nghị hòa bình Versailles ra mắt tại Pháp, bản “Yêu sách của nhân dân An Nam” – ký tên là Nguyễn Ái Quốc.

– không những là một nhà hoạt động cách mạng lỗi lạc, Người còn được biết đến với tư cách là một nhà văn nhà thơ lớn, được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa toàn cầu.

– Một số tác phẩm nổi trội:

  • Tuyên ngôn độc lập (1945, văn chính luận)
  • Bản án cơ chế thực dân Pháp (1925, văn chính luận)
  • Đường Kách Mệnh (1927, tập hợp những bài giảng)
  • Con rồng tre (1922, kịch )
  • Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (1946)
  • những truyện ngắn: Vi hành (1923), Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu (1925)…
  • Nhật kí trong tù (thơ, 1942 – 1943)…

II. Tác phẩm

1. Hoàn cảnh sáng tác

– “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu” được viết ngay sau khi nhà cách mạng Phan Bội Châu bị bắt cóc (18-6-1925) ở Trung Quốc giải về giam ở Hỏa Lò và sắp bị xử án, còn Va-ren thì chuẩn bị sang nhậm chức Toàn quyền Đông Dương.

2. tóm lại tác phẩm

Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu là mẩu truyện về cuộc gặp gỡ giữa Va-ren – tên toàn quyền Đông Dương lúc bấy giờ và Phan Bội Châu, hiện là một người tù bị bắt giam vì hoạt động Cách mạng. Trong cuộc gặp gỡ tận nhà tù giam giữ Phan Bội Châu, Va-ren ra sức dùng lời lẽ dụ dỗ người chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu phản bội dân tộc, làm tay sai cho Pháp. Những với tinh thần dân tộc, ý chí Cách mạng của tôi, Phan Bội Châu đã đáp trả Va-ren bằng thái độ dửng dưng, khinh bỉ thậm chí là nhổ vào mặt tên toàn quyền Đông Dương ấy.

3. ý nghĩa sâu sắc nhan đề

– “Va-ren”: tên toàn quyền Đông Dương lúc bấy giờ, còn Phan Bội Châu: một nhà cách mạng đang bị bắt giam.

– Cụm từ “những trò lố” trong nhan đề tác phẩm có ý nghĩa sâu sắc rất sâu sắc. Từ “trò” nó thường được gắn với thú chơi, trò chơi của trẻ em. Nhưng trong truyện nó gắn với người, lớn thì lại mang ý nghĩa sâu sắc khác, có ý mỉa mai, châm biếm, thậm chí còn có ý “lố bịch”.

– Toàn bộ nhan dề cho người đọc thấy “những trò lố” là những trò hề mà Va-ren ra mắt trước mặt Phan Bội Châu. Trò hề này chỉ gây cười, mang lại sự khinh miệt của người tù cách mạng, không đem lại tác dụng gì.

4. Bố cục

Gồm 3 phần:

  • Phần 1. Từ đầu đến “Phan Bội Châu vẫn bị giam trong tù”: Lời hứa của Va-ren với Phan Bội Châu.
  • Phần 2: Tiếp theo … đến “không hiểu Phan Bội Châu”: Những trò lố của Va-ren với cụ Phan Bội Châu.
  • Phần 3. sót lại: Thái độ của Phan Bội Châu.

III. Đọc – hiểu văn bản

1. Lời hứa của Va-ren với Phan Bội Châu

– Lời hứa của Va-ren: Va-ren nửa chính thức hứa sẽ chăm sóc vụ Phan Bội Châu.

=> Lời hứa mập mờ, chứa đựng sự hài hước, lố bịch.

– Thực chất của lời hứa: ngài chỉ muốn chăm sóc đến khi nào ngài yên vị thật xong xuôi bên ấy đã.

=> Coi lời hứa không quan trọng bằng việc ổn định công việc, địa vị của tôi.

– Lời bình của tác giả: liệu quan Toàn quyền Pháp Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao.

=> Tác giả bộc lộ thái độ mỉa mai, giễu cợt của tác giả.

2. Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bội Châu

– Cách giới thiệu về hai nhân vật của tác giả có sự tương phản, đối lập rõ rết, qua đó làm nổi trội tính cách của mỗi nhân vật:

  • Va-ren: người phản bội giai cấp vô sản Pháp, kẻ đã ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ niềm tin, rường bỏ giai cấp mình.
  • Phan Bội Châu: hi sinh cả gia đình và của cải để không nhìn thấy bọn cướp nước mình, sống xa lìa quê nhà, bị bọn thực dân nhử vào muôn cạm bẫy, bị kết án xử tử vắng mặt…

=> Khẳng định nhân cách của Phan Bội Châu – một người tù, một nhà cách mạng vĩ đại

– Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bội Châu:

  • Va-ren: độc thoại một mình: tuyên bố thả Phan Bội Châu với điều kiện phải trung thành, hợp lực cộng tác với Pháp, khuyên Phan Bội Châu từ bỏ lí tưởng chung, bắt tay với Va-ren.
  • Phan Bội Châu: im lặng.

=> Cho thấy sự bịp bợm, xảo trá của Va-ren.

3. Thái độ của Phan Bội Châu

– Im lặng, dửng dưng trước những lời nói của Va-ren.

– Đôi ngọn râu mép nhếch lên một chút rồi hạ xuống ngay và điều này chỉ ra mắt một lần.

– Mỉm cười kín đáo, vô hình và im lặng, như cánh ruối lướt qua.

=> Thái độ coi thường và nhân cách cứng cỏi, bản lính, không chịu khuất phục của người tù.

Tổng kết: 

– Nội dung: Tác giả đã khắc họa hai nhân vật có tính cách đại diện cho hai lực lượng xã hội đối lập nhau. Va-ren đại diện cho bộ mặt thực dân Pháp rất gian trá, lố bịch, phản động. Phan Bội Châu đại diện cho tiếng nói của quần chúng nhân dân, rất kiên định, bất khuất, là người anh hùng dân tộc. Đây cũng là sự tương phản giữa bóng tối và ánh sáng, giữa “lý tưởng” của một kẻ cướp nước với lý tưởng của một người anh hùng yêu nước.

– Nghệ thuật: giọng văn sắc sảo, hóm hỉnh; khả năng tưởng tượng hư cấu…

Soạn văn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu ngắn gọn

I. reply câu hỏi

Câu 1. Theo em, đây là một tác phẩm ghi chép thực sự hay là tưởng tượng hư cấu? Căn cứ vào đâu để Tóm lại?

– Đây là một tác phẩm tưởng tượng hư cấu, phát hành từ một sự kiện lịch sử có thật lúc giờ đây.

– Căn cứ vào: mẩu truyện được bắt đầu từ những việc tác giả tưởng tượng ra cuộc hành trình của Va-ren từ đất Pháp sang Việt Nam. thứ nhất đến thành phố sài thành rồi qua kinh thành Huế và kể tiếp đến Hà Thành đến thăm Phan Bội Châu. Sở dĩ chúng ta Tóm lại như vậy là vì tác phẩm này phát hành trước khi Va-ren đến thăm Việt Nam. Tác phẩm được đăng trên báo Người cùng khổ, phát hành vào tháng 9 và tháng 10 năm 1925, giữa lúc Va-ren xuống tàu sang nhậm chức ở Đông Dương.

Câu 2. Đọc kĩ đoạn đầu tác phẩm từ “Do sức ép của công luận” đến “Phan Bội Châu vẫn bị giam trong tù” và reply những câu hỏi sau:

a. Va-ren đã hứa gì về vụ Phan Bội Châu?

b. Thực chất của lời hứa đó là gì?

Gợi ý:

a. Va-ren đã hứa sẽ chăm sóc vụ Phan Bội Châu.

b. Đó là lời hứa dối trá nhằm trấn an công luận – thực chất là một trò lố. Cụm từ “nửa chính thức hứa” và câu hỏi của tác giả “giả thử cứ cho rằng… sẽ “chăm sóc”…” cho thấy thái độ châm biếm sâu cay để lật tẩy bộ mặt giả dối của Va-ren. Những tên quan thực dân đã hứa rất nhiều nhưng không bao giờ giữ lời hứa.

Câu 3. Trong cảnh Va-ren đến Hà Thành để gặp Phan Bội Châu, hai nhân vật đúng là Va-ren và Phan Bội Châu đã thể hiện một sự tương phản, đối lập cực độ. Hãy làm rõ nhận định đó bằng phương pháp reply những câu hỏi sau:

a. Số lượng lời văn giành riêng cho việc khắc họa tính cách của từng nhân vật nhiều ít thế nào? Sự nhiều ít đó thể hiện dụng ý nghệ thuật gì của tác giả khi khắc họa tính cách của từng nhân vật?

b. Qua những lời lẽ có tính chất độc thoại (tự nói một mình) của Va-ren trước Phan Bội Châu, động cơ, tính cách, thực chất của Va-ren đã hiện lên thế nào?

c. Qua sự im lặng của Phan Bội Châu và lời bình của tác giả về sự im lặng đó, em thấy gì về khí phách, tư thế của Phan Bội Châu trước Va-ren?

Gợi ý:

a. Tác giả dành một số lượng từ ngữ lớn, hình thức ngôn ngữ trần thuật để khắc họa tính cách Va-ren. Còn với Phan Bội Châu, tác giả dùng sự im lặng làm phương thức đối lập.

b. Trong cuộc đối thoại (tưởng tượng) của tác giả, hầu như chỉ có Va-ren nói, còn Phan Bội Châu thì im lặng. Bởi vậy, ngôn ngữ của Va-ren thực chất là ngôn ngữ độc thoại, tự nói một mình. Qua lời nói, cử chỉ, Va-ren bộc lộ rõ tính cách nham hiểm, thâm độc. Y không ngừng vuốt nhẹ, dụ dỗ, bịp bợm một cách trắng trợn nhằm thuyết phục Phan Bội Châu từ bỏ tư tưởng cách mạng, cộng tác với chúng (thực chất là đầu hàng). Thậm chí y còn đem cả thân thế (từng là một kẻ phản bội đồng đội, đồng chí trong Đảng Xã hội) ra để thuyết phục Phan Bội Châu hãy theo gương y để có được một cuộc sống sung sướng.

c. Ngược lại với sự ba hoa, khoác lác của Va-ren, từ đầu đến cuối Phan Bội Châu chỉ im lặng. Ông phớt lờ, coi như không tồn tại Va-ren trước mặt. Sự im lặng, dửng dưng của Phan Bội Châu thể hiện một thái độ khinh bỉ cực độ, đồng thời cũng cho thấy bản lĩnh kiên định của nhà cách mạng trước kẻ thù, cho dù đó là Toàn quyền Đông Dương đi chăng nữa.

Câu 4. Theo em, ví thử truyện Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu dừng lại ở câu: “…chỉ là vì Phan Bội Châu không hiểu Va-ren cũng như Va-ren không hiểu (Phan) Bội Châu” thì có được không? Nhưng ở đây lại có thêm đoạn kết, Trong số đó có chi tiết về lời quả quyết của anh lính dõng An Nam và chi tiết về lời đoán thêm của tác giả thì giá trị mẩu truyện được nâng lên thế nào?

ý nghĩa sâu sắc của bài văn sẽ giảm đi rất nhiều nếu không tồn tại những lời bình vừa hóm hỉnh vừa sắc sảo của tác giả. Từ đầu cuộc đối thoại, tác giả như đang ngồi ngay bên cạnh, chứng kiến Va-ren giở đủ mọi ngón nghề và cũng chứng kiến sự thất bại thảm hại của y trước người tù cách mạng. Sau đó tác giả đưa ra lời bình: “Nhưng cứ xét binh tình, thì đó chỉ là vì (Phan) Bội Châu không hiểu Va-ren cũng như Va-ren không hiểu (Phan) Bội Châu”. Thật hóm hỉnh và sâu sắc. Hai chữ “không hiểu” được tác giả giải thích một phần (không phải vì không hiểu tiếng nói của nhau vì đã có thông ngôn), sót lại để cho bạn đọc tự suy ngẫm. Như vậy, hai con người không hiểu được nhau chỉ hoàn toàn có thể vì họ không thể và không lúc nào cùng tư tưởng, chí hướng, không lúc nào đi chung một con đường. Dù Va-ren có nói gì chăng nữa thì với Phan Bội Châu, y cũng chỉ là một kẻ xa lạ, một kẻ không đáng để Phan Bội Châu phải bận tâm.Kết thúc cuộc đối thoại (mà thực chất là độc thoại), tác giả còn dẫn lời của một nhân vật tưởng tượng khác (anh lính dõng) để tạo cho mẩu truyện cảm giác khách quan. Theo lời anh lính dõng, anh ta có thấy “đôi ngọn râu mép người tù nhếch lên một chút rồi lại hạ xuống ngay, và cái đó chỉ ra mắt có một lần thôi”. Với chi tiết này, trong con mắt của Phan Bội Châu, Va-ren cũng chỉ là một đứa trẻ.

Câu 5. Ngoài ra, lại còn T.B (tái bút) với lời quả quyết của nhân chứng thứ hai. Vậy giá trị của lời T.B này là gì? Có điều thú vị trong sự phối hợp giữa lời kết và T.B?

Giá trị của lời tái bút: là hành động đối phó mạnh mẽ – nhổ vào mặt Va-ren. Phối hợp lời kết với lời tái bút tỏ rõ thái độ khinh bỉ kẻ thù. Cách dẫn chuyện hóm hỉnh, thú vị, làm tăng ý nghĩa.

Câu 6. Sau những phân tích trên, em hãy nêu lên tính cách của hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu.

– Phan Bội châu kiên định, bất khuất, xứng đáng là” vị anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập”, tiêu biểu cho khí phách của dân tộc Việt Nam.

– Va-ren là một kẻ gian trá, lố bịch, đại diện cho thực dân Pháp phản động ở Đông Dương.

II. Luyện tập

Câu 1. Trong truyện, thái độ của tác giả đối với Phan Bội Châu thế nào? Căn cứ vào đâu để biết điều đó?

Tác giả đã bộc lộ tình cảm yêu mến, thái độ trân trọng, cảm phục đối với Phan Bội Châu. Dù trong suốt mẩu truyện tác giả không đưa ra bất kể lời comment cụ thể nào về nhà chí sĩ cách mạng.

Câu 2. Giải thích nghĩa cụm từ “những trò lố” trong nhan đề tác phẩm.

Nghĩa cụm từ “những trò lố”: là những trò hề lố bịch của Va-ren. Đó là lời hứa chăm sóc cụ Phan Bội Châu và những lời dụ dỗ trong nhà ngục bị đáp trả bằng sự im lặng khinh bỉ.

Có thể bạn quan tâm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *