Để học tốt môn Ngữ văn lớp 8 thì những bạn học viên cần phải soạn văn trước khi đến lớp. Đây là yêu cầu bắt buộc và là yếu tố quan trọng khẳng định sự hiểu bài, chăm chỉ, siêng năng của từng học viên.

tiếp sau này Download.vn xin giới thiệu tài liệu Soạn bài Chiếu dời đô của Lí Công Uẩn. Tài liệu giúp những bạn nắm vững tóm gọn kỹ năng và kiến thức và reply câu hỏi trang 51 sách giáo khoa Ngữ văn 8 tập 2. Chúc những em học tập tốt.

Soạn bài Chiếu dời đô của Lí Công Uẩn

  • Soạn bài Chiếu dời đô đầy đủ
    • I. Về tác giả, tác phẩm
    • II. kỹ năng và kiến thức cơ bản
    • III. Rèn luyện cách đọc
  • Soạn bài Chiếu dời đô ngắn gọn

Soạn bài Chiếu dời đô đầy đủ

I. Về tác giả, tác phẩm

1. Tác giả

Lý Công Uẩn (974 – 1028) tức Lý Thái Tổ, người châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang (nay là xã Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Ông là người thông minh, nhân ái, có chí lớn và lập được nhiều chiến công.

- Tuy là một bài chiếu có ý nghĩa sâu sắc ban bố mệnh lệnh nhưng Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn rất có sức thuyết phục chính vì nó hợp với lẽ trời, lòng dân. Tác giả đã sử dụng một hệ thống lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, giọng điệu mạnh mẽ, khoẻ khoắn để thuyết phục dân chúng tin và ủng hộ cho kế hoạch dời đô của tớ.

II. kỹ năng và kiến thức cơ bản

1. Thời trung đại, khi phải suy xét, xác định chí hướng để làm một việc gì, người ta thường lấy chuyện của "Tiền nhân" ra làm căn chuẩn, xem việc đúng đắn là phải tuân theo "mệnh trời".

Những thời đại hoàng kim đã qua được nhắc tới như những tấm gương để soi mình. Lý Thái Tổ cũng đã làm như vậy ở phần đầu bài Chiếu dời đô. Việc dời đô của những triều đại nổi tiếng ở Trung Quốc được biện dẫn là Lý Thái Tổ muốn bày tỏ ý nguyện làm cho tổ quốc vững bền, thịnh vượng. Cũng như người trước, những việc trọng đại (dời đô) đều phải thích hợp với điều kiện thực tiễn, khách quan (mệnh trời) và hợp với lòng người thì mới đạt được thành quả đẹp đẽ. Trong mạch lập luận, dẫn việc dời đô của nhà Thương, Chu, Lý Công Uẩn đang chuẩn bị cho những lí lẽ sẽ thuyết trình ở phần sau.

2. Nhìn nhận hai triều Đinh, Lê trước đó với cùng 1 tinh thần phê phán tích cực, tác giả nhận định rằng việc đóng đô ở vùng Hoa Lư đã không thể thích hợp nữa: "Cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số phận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tổn, muôn vật không được thích nghi". Hoa Lư là vùng có địa thế hiểm trở, khi tiềm lực phát triển vẫn chưa đủ mạnh thì nó hợp với chiến lược phòng thủ. Nhưng đến đời Lí thì tổ quốc đưa ra nhu cầu phát triển, cho nên đô thành phải dời chuyển ra nơi có địa thế khác. không những có lí lẽ, Lý Công Uẩn bày tỏ cả tấm lòng mình: "Trẫm rất đau xót về sự việc đó". Tình cảm của một ông vua luôn hướng về vận mệnh, sự tồn vong của giang sơn xã tắc khiến người đọc cảm động. Để đến đoạn cuối, tác giả cho ta thấy con mắt nhìn xa trông rộng, thấu tình đạt lí khi quyết định lựa chọn thành Đại La làm nơi định đô lâu dài.

3. Thành Đại La có vị thế thuận lợi về nhiều mặt. Về mặt địa lí, tác giả phân tích rõ: "Nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi", bốn hướng đều thông thoáng lại ở thế "nhìn sông dựa núi" vững vàng, "địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng". Trên địa thế ấy, dân cư sẽ tránh được lụt lội mà "muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi". Thuận lợi về mặt địa lí như vậy sẽ kéo theo những thuận lợi về thông thương, giao lưu: "Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương tổ quốc". Nơi định đô mới này sẽ đáp ứng được vai trò là đầu mối trung tâm của kinh tế, chính trị, văn hoá của tổ quốc.

4. Lấy sử sách làm chỗ dựa cho lí lẽ, lại lấy lí lẽ khuôn thước ấy mà soi vào thực tiễn của hai triều Đinh, Lê để thấy rằng việc dời đô là tất yếu và sau cuối đưa ra sự lựa chọn, khẳng định Đại La làm nơi đóng đô mới tốt nhất, tác giả của bài chiếu đã thiết lập một lập luận chặt chẽ, sáng rõ. Hình thức văn xuôi có đan xen những câu mang sắc thái biểu cảm và những câu văn biền ngẫu giàu nhạc điệu, cân xứng, nhịp nhàng (cặp đoạn câu cân xứng, sóng đôi: "Đã đúng ngôi...; lại tiện hướng...", Địa thế...; đất đai...) góp phần tích cực tạo thành sức hấp dẫn của bài chiếu.

5*. Nhìn rõ tình hình của tớ để có những quyết định thay đổi đúng đắn, thiết yếu cho thấy một sự tự ý thức tích cực. Ý thức ấy một khi thể hiện được ý nguyện của cả dân tộc sẽ trở thành tinh thần tự cường, là dấu hiệu đáng mừng cho thấy sự lớn mạnh của một tổ quốc. Như ở đầu bài viết đã từng nói tới, việc dời đô từ một nơi có địa thế hiểm trở, thuận cho phòng ngự, thích hợp với tiềm lực còn đang vẫn chưa mạnh đến một nơi rộng rãi, thông lưu, thuận lợi cho phát triển mang ý nghĩa sâu sắc chiến lược vĩ mô, chứng tỏ dân tộc Đại Việt đã đủ sức xây dựng độc lập tự cường như những vương quốc khác (nhất là đối với phong kiến phương Bắc).

Câu kết của bài chiếu: "Trẫm muốn... những khanh nghĩ thế nào?" vừa thể hiện tính quyết đoán của đấng minh quân lại vừa thể hiện tinh thần dân chủ. Ngay điều này nữa cũng là một phần sức mạnh thuyết phục của Chiếu dời đô. Tương truyền rằng, khi dời đô, thuyền vua đến dưới thành thì có rồng vàng bay lên, vua nhân đó đổi tên là thành Thăng Long (rồng bay lên). Điềm báo này khẳng định việc dời đô của đức Lý Thái Tổ là thiên thời, địa lợi và nhân hòa. Thăng Long - TP Hà Nội mảnh đất linh thiêng ngàn năm, hôm nay còn vang vọng lời Chiếu dời đô.

III. Rèn luyện cách đọc

1. Cách đọc

Đọc bài văn bằng giọng điệu mạnh mẽ, ngắn gọn, ngắt câu, ngắt nhịp dứt khoát, thích hợp với giọng điệu, sắc thái diễn đạt của tác phẩm.

2. minh chứng Chiếu dời đô có kết cấu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục.

Gợi ý: xem thêm đoạn văn.

... "Chiếu dời đô được chia thành hai phần lớn với hệ thống lí lẽ được triển khai sắc sảo mà đầy thuyết phục. Ngôn từ của văn bản tuy rất kiệm lời mà ý tứ thì thấm đượm sâu xa.

Thiên đô chiếu mở đầu bằng việc nêu ra mục đích quan trọng của việc dời đô. Dời đô là để "ở nơi trung tâm" tiện "mưu toan việc lớn" và cũng là để "tính kế muôn đời cho con cháu về sau". Dời đô cũng đều có tức là để trên thì hợp mệnh trời, dưới thì thấu đạt ý dân. Như vậy dời đô thực là để xây dựng tổ quốc mạnh giàu, đem lại hạnh phúc và nền thái bình thịnh trị đời đời. Xét về lí, việc dời đô, đến đây, quả thực cực kì quan trọng. Nhưng để cho chân lí được vững chãi hơn, nhà vua đã dẫn ra những chứng nhân của lịch sử để dễ dàng thu phục nhân tâm."...

Soạn bài Chiếu dời đô ngắn gọn

Chiếu dời đô phản ánh khát vọng của nhân dân về một tổ quốc độc lập, thống nhất, đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh. Bài chiếu có sức thuyết phục mạnh mẽ vì nói đúng được ý nguyện của nhân dân, có sự phối hợp hài hòa giữa lí và tình.

Câu 1: Chiếc dời đô, Lí Công Uẩn viện dẫn sử sách Trung Quốc nói về sự việc những vua đời xưa bên Trung Quốc:

+ Nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô.

+ Nhà Chu ba lần dời đô.

→ những triều đại lớn trước đó dời đô nhằm mục tích mưu toan nghiệp lớn, xây dựng vương triều thịnh vượng, mở tương lai lâu bền cho thế hệ sau.

- Kết quả những cuộc dời đô mang lại sự bền vững, hưng thịnh cho vương quốc.

→ Lý Thái Tổ dẫn ra dẫn chứng cụ thể về triều đại Thương Chu để làm cứ liệu khẳng định việc ông dời đô là điều tất yếu hợp đạo lý.

Câu 2. Theo Lí Công Uẩn, kinh đô cũ ở cùng Hoa Lư (Ninh Bình) của hai triều Đinh, Lê là không thể thích hợp, vì sao?

reply

Theo Lý Công Uẩn, kinh đô cũ ở vùng Hoa Lư (Ninh Bình) của hai triều Đinh, Lê không thể thích hợp với:

+ Hai nhà Đinh, Lê tự làm theo ý mình, khinh thường mệnh trời, không theo dấu cũ nhà Thương Chu.

+ Triều đại không hưng thịnh, vận nước ngắn ngủi, nhân dân khổ cực, vạn vật không thích nghi.

+ Việc đóng đô của hai triều Đinh, Lê vẫn cứ đóng đô ở Hoa Lư chứng tỏ thế và lực của cả hai triều vẫn chưa đủ mạnh (vẫn tồn tại đấy dựa vào thế núi sông).

→ Thể hiện tầm nhìn sâu rộng của vua Lý Thái Tổ.

Câu 3 .Theo tác giả, địa thế thành Đại La có những thuận lợi gì để rất có thể chọn làm nơi đóng đô?

reply

Theo vua Lý Công Uẩn, địa thế của thành Đại La có những ưu thế để đóng đô:

+ Từng là kinh đô cũ của Cao Vương.

+ Thuận lợi địa hình: rộng rãi, bằng phẳng, cao ráo, thoáng đãng, không bị lụt, muôn vật phong phú.

+ Thuận lợi chính trị, văn hóa: chốn quy tụ bốn phương trời, mảnh đất muôn vật tốt tươi.

+ Thuận lợi phong thủy: trung tâm trời đất, thế rồng cuộn hổ ngồi.

→ Thành Đại La quy tụ đủ những ưu thế vượt trội của vùng đất xứng đáng kinh đô của tổ quốc.

Câu 5* Vì sao nói việc Chiếu dời đô ra mắt phản ảnh ý chí độc lập, tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt?

reply

Việc dời đô phản ánh ý chí độc lập, tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt vì:

+ Khi từ bỏ vùng núi hiểm trở Ninh Bình ra thành Đại La, nơi giao lưu trọng yếu có tức là nhà Lý đủ sức mạnh phòng thủ tổ quốc, chống lại sự xâm lược phương Bắc.

+ Đại La là nơi trung tâm, có địa thế thuận lợi, để tổ quốc phát triển về kinh tế, dân có thời cơ phát triển.

+ Dời đô là dám đưa kinh đô ra đồng bằng đó là phản ánh sự lớn mạnh về quyền lực, sự bản lĩnh khi dám đương đầu với thử thách.

Dời đô còn thể hiện tầm nhìn chiến lược, sự hiểu biết sâu rộng của người đứng đầu tổ quốc.

→ Việc dời đô khẳng định ý chí độc lập, tự cường, sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt rất có thể tự dựa vào sức mạnh của tớ để đương đầu với thử thách mới.

Có thể bạn quan tâm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *